Kinh Dịch
☷☵
cat trung binh

Quẻ 7: Địa Thủy Sư

地水師

Lời quẻ (Thoán từ)

Thoán từ: "Sư: trinh, trượng nhân cát, vô cữu" (師:貞,丈人吉,无咎). Quẻ Sư nói về việc dùng binh, tập hợp đám đông. Việc quân cốt ở chính đáng và bền chí; phải có bậc trưởng lão dày dạn, đủ uy tín và đức độ cầm đầu thì mới tốt lành, không mắc lỗi. Ý cốt lõi: chính nghĩa cộng với người lãnh đạo vững vàng là điều kiện để thành công.

Đại tượng

Đại Tượng: "Địa trung hữu thủy, Sư. Quân tử dĩ dung dân súc chúng" (地中有水,師). Trong lòng đất chứa nước — nước ngầm tụ lại như dân chúng ẩn trong ruộng đồng, khi cần thì tập hợp thành đội quân. Người quân tử xem tượng ấy mà bao dung, nuôi dưỡng dân, tích chứa lực lượng; muốn có quân mạnh khi hữu sự thì ngày thường phải lo yên dân, gây dựng lòng người.

Tổng luận

Quẻ Sư là quẻ của binh đao, tranh đấu, tập hợp sức người để làm việc lớn giữa gian nan. Một hào dương (Cửu nhị) ở giữa cầm cương cả năm hào âm, tượng vị tướng có tài được vua tin dùng, thống lĩnh ba quân. Đây là thời phải đối mặt khó khăn, cần kỷ luật nghiêm minh, danh chính ngôn thuận và một người chỉ huy đủ bản lĩnh; hễ chính đáng thì cát, phiêu lưu vô cớ thì hung. Bản chất quẻ là cát nhưng phải trả bằng gian lao, không phải thứ tốt lành nhàn hạ. Lời khuyên: giữ vững chính nghĩa, chọn đúng người, hành sự có tổ chức, biết tiến biết lui đúng lúc và khi thắng lợi thì thưởng công phân minh, chớ trọng dụng kẻ tiểu nhân.

Sáu hào

  • Hào Sơ. Hào 1 — Sơ lục (âm): 'Sư xuất dĩ luật, phủ tang hung'. Quân khởi hành phải có kỷ luật, phép tắc; nếu vô kỷ cương thì dù thắng cũng dữ. Khuyên: khởi sự việc lớn phải đặt nền nếp, quy củ ngay từ đầu, tránh ô hợp tùy tiện.
  • Hào Nhị. Hào 2 — Cửu nhị (dương): 'Tại sư trung, cát, vô cữu, vương tam tích mệnh'. Vị tướng cương nghị ở giữa quân, được vua ba lần ban thưởng, phong mệnh — cát, không lỗi. Khuyên: giữ vai trò trung tâm bằng đức và tài, được người trên tin cậy thì gánh việc lớn thuận lợi.
  • Hào Tam. Hào 3 — Lục tam (âm): 'Sư hoặc dư thi, hung'. Chất âm nhu lại ở vị bất chính, quân bại phải chở xác về — hung. Khuyên: người bất tài mà ham quyền chỉ huy sẽ chuốc thất bại; chớ vượt phận, chớ liều lĩnh khi thực lực không đủ.
  • Hào Tứ. Hào 4 — Lục tứ (âm): 'Sư tả thứ, vô cữu'. Biết lượng sức mà lui quân đóng trại, không tiến bừa — nhờ vậy không lỗi. Khuyên: khi thế bất lợi thì rút lui, phòng thủ là thượng sách, giữ được lực còn hơn cố đấm ăn xôi.
  • Hào Ngũ. Hào 5 — Lục ngũ (âm): 'Điền hữu cầm, lợi chấp ngôn, vô cữu. Trưởng tử suất sư, đệ tử dư thi, trinh hung'. Có giặc vào đồng như thú phá ruộng, danh chính mà đánh dẹp thì không lỗi; nhưng phải giao cho người trưởng thành, đủ tài (trưởng tử) cầm quân, nếu để kẻ non kém (đệ tử) chỉ huy thì bại, chở xác về, giữ mãi cách ấy thì hung. Khuyên: chỉ ra quân khi có chính nghĩa và phải chọn đúng chủ tướng.
  • Hào Thượng. Hào 6 — Thượng lục (âm): 'Đại quân hữu mệnh, khai quốc thừa gia, tiểu nhân vật dụng'. Chiến thắng đã định, bậc đại quân ban mệnh luận công, phong đất phong nhà; song chớ trọng dụng kẻ tiểu nhân. Khuyên: lúc thành công phải thưởng phạt phân minh, đặt người quân tử vào việc lớn, đừng để kẻ cơ hội leo cao gây hậu họa.

Luận theo lĩnh vực

Công việc / Sự nghiệp

Đây là thời làm việc lớn cần tổ chức, kỷ luật và một người thủ lĩnh vững tay. Nếu bạn ở vai trò dẫn dắt, hãy đặt quy củ rõ ràng, tập hợp đồng đội quanh một mục tiêu chính đáng; công việc gian nan nhưng có thể thành nếu chọn đúng người, đúng cách. Tránh ôm đồm một mình hoặc giao trọng trách cho kẻ non kém.

Tình cảm / Hôn nhân

Quẻ Sư nặng về kỷ luật, thứ bậc, ít khí sắc lãng mạn, nên chuyện tình cảm dễ căng thẳng, có phần khô cứng hoặc phải qua thử thách, tranh chấp mới định. Muốn bền cần một người đứng ra làm chủ, gánh vác và bao dung; cả hai giữ đạo chính, tôn trọng nhau thì qua được sóng gió. Nóng vội đối đầu chỉ tổn thương.

Tài lộc / Tiền bạc

Tài lộc phải đổi bằng công sức và sự tranh đấu, không tự nhiên mà đến; hợp với việc tụ hội nhân lực, đầu tư cần tổ chức bài bản. Muốn có lợi phải có kế hoạch, kỷ luật chi tiêu và người đáng tin quản lý. Tránh mạo hiểm, dàn trải hay tin dùng kẻ cơ hội kẻo hao tổn.

Sức khỏe

Tượng quân đao, gian lao nhọc mệt nhắc nhở giữ gìn sức lực, dễ căng thẳng, hao tổn do làm việc quá sức hoặc lo toan. Nên nghỉ ngơi điều độ, dưỡng sức như 'súc chúng' — tích trữ chứ đừng vắt kiệt. Có dấu hiệu bất thường thì thăm khám sớm, đây chỉ là lời tham khảo, không thay chẩn đoán y khoa.

Kiện tụng / Tranh chấp

Quẻ nói về xung đột, binh đao nên kiện tụng tranh chấp là điều có thật và không nhẹ. Chỉ nên theo đuổi khi bạn thật sự có chính nghĩa, danh chính ngôn thuận (như hào Ngũ: có giặc vào đồng mới ra tay). Cần người đại diện giỏi, chuẩn bị kỹ; nếu đuối lý thì nên hòa giải, lui một bước để giữ toàn cục.

Xuất hành / Đi xa

Xuất hành mang tính đi vì việc lớn, có mục đích rõ và tổ chức chặt chẽ thì thuận, đi chơi tùy hứng thì không hợp. Nên chuẩn bị chu đáo, có người dẫn đường đáng tin, tuân thủ lịch trình và kỷ luật. Biết tiến biết lui đúng lúc (hào Tứ lui quân) sẽ tránh được rủi ro dọc đường.

Muốn hỏi việc của riêng bạn?

Thành tâm gieo một quẻ để nhận luận giải theo đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ hỏi việc của bạn