Kinh Dịch
☳☷
cat

Quẻ 16: Lôi Địa Dự

雷地豫

Lời quẻ (Thoán từ)

Dự: lợi kiến hầu hành sư — thời hoà thuận vui vẻ thì có lợi cho việc phong hầu lập tướng, dấy binh hành sự. Cốt lõi là thuận theo lẽ tự nhiên mà động: khi lòng người đồng thuận, khí thế hăng hái thì làm việc lớn dễ thành. Dự nghĩa là vui vẻ, dự bị, hoà lạc, nhưng niềm vui phải có gốc chính đáng mới bền.

Đại tượng

Sấm nổ vang trên mặt đất, muôn vật bừng dậy — ấy là tượng quẻ Dự. Bậc tiên vương xem đó mà chế ra âm nhạc để tôn sùng đức lớn, dâng lên trời đất tổ tiên; người quân tử theo đó biết nuôi khí hoà vui, lấy lễ nhạc và đức độ mà cảm hoá lòng người, chứ không buông theo hưởng lạc.

Tổng luận

Sấm nổ vang trên mặt đất, muôn vật bừng dậy — ấy là tượng quẻ Dự.

Sáu hào

  • Hào Sơ. Sơ Lục (hào 1, âm): Minh Dự — khoe khoang niềm vui, đắc chí mà kêu vang ra ngoài. Kẻ ở vị thấp lại tự mãn ồn ào tất chuốc hung; lời khuyên là hãy khiêm nhường kín đáo, chớ vội khoe thành khi chưa vững.
  • Hào Nhị. Lục Nhị (hào 2, âm): Giới vu thạch, bất chung nhật, trinh cát — vững như đá, không đợi hết ngày đã nhận ra cơ sự mà giữ mình. Đây là hào đẹp nhất quẻ: giữa cảnh mọi người say sưa vui thú, biết tiết chế, quyết đoán và giữ chính thì được tốt lành. Hãy tỉnh táo, dứt khoát, đừng để hoàn cảnh cuốn theo.
  • Hào Tam. Lục Tam (hào 3, âm): Hu Dự, hối; trì hữu hối — ngước nhìn kẻ trên mà cầu vui, nịnh hót dựa dẫm nên sinh hối tiếc; chần chừ không sửa lại càng hối thêm. Lời khuyên: đừng trông chờ ỷ lại vào người khác, thấy sai phải sửa ngay, chớ do dự.
  • Hào Tứ. Cửu Tứ (hào 4, dương): Do Dự, đại hữu đắc; vật nghi, bằng hạp trâm — là hào chủ của quẻ, cội nguồn của niềm vui chung, làm nên việc lớn, thu được nhiều. Chớ nghi ngờ, bạn bè sẽ tụ hội quanh mình như tóc gộp vào trâm. Hãy chân thành, tin tưởng và rộng lòng thì được người theo về, thành tựu lớn.
  • Hào Ngũ. Lục Ngũ (hào 5, âm): Trinh tật, hằng bất tử — ở ngôi tôn mà nhu nhược, bị quyền lớn (hào tư) lấn át nên như mang bệnh dai dẳng, song giữ được chính nên tuy khốn mà chưa mất. Lời khuyên: biết mình yếu thế thì càng phải bền chí giữ đạo, nhờ đó vẫn đứng vững qua gian nan.
  • Hào Thượng. Thượng Lục (hào 6, âm): Minh Dự, thành hữu du, vô cữu — mê muội đắm trong hưởng lạc đến cùng cực; nhưng nếu tỉnh ngộ mà thay đổi kịp thì không lỗi. Cảnh tỉnh: vui quá hoá mê, hãy sớm quay đầu sửa mình thì tránh được tai họa.

Luận theo lĩnh vực

Công việc / Sự nghiệp

Thời thế thuận lợi, khí thế đang lên, hợp để khởi sự, mở rộng và quy tụ nhân sự. Nếu thuận theo lẽ phải mà hành động, được lòng cấp trên lẫn đồng sự thì công việc hanh thông, dễ có thành tựu lớn (nhất là ứng hào Cửu Tứ). Song chớ vì thuận buồm mà chủ quan, tự mãn hay trễ nải, phải giữ tỉnh táo và kỷ luật.

Tình cảm / Hôn nhân

Tình cảm vui vẻ, hoà hợp, dễ có duyên gặp gỡ và được yêu mến. Đây là thời đẹp để vun đắp, nhưng cần chân thành và chừng mực; tránh khoe khoang, ham vui hời hợt hay ỷ lại đối phương (bài học hào 1 và hào 3). Giữ lòng chính đáng thì tình bền, buông thả theo cảm hứng nhất thời thì dễ sinh hối tiếc.

Tài lộc / Tiền bạc

Tài lộc có chiều hướng khởi sắc, thuận cho việc mở mang, hợp tác, được người trợ giúp. Tiền của đến từ khí thế và nhân duyên tốt, nhưng dễ tiêu pha cho hưởng thụ. Nên nhân lúc thuận mà tích lũy và đầu tư đúng chỗ, tránh phung phí, tự đắc mà hao tán.

Sức khỏe

Tổng thể tinh thần phấn chấn, song quẻ có hào 'trinh tật, hằng bất tử' nhắc về bệnh dai dẳng kéo dài. Nên chú ý điều độ, đừng vui chơi quá độ hay chủ quan với những dấu hiệu nhỏ. Giữ nếp sinh hoạt điều hoà, kiên trì dưỡng sức thì ổn; đây chỉ là lời nhắc chung, cần khám thầy thuốc khi có vấn đề.

Kiện tụng / Tranh chấp

Không khí chung thiên về hoà giải, thuận lợi để dàn xếp êm thấm hơn là kéo dài tranh chấp. Nếu giữ được chính trực, đường hoàng, có người đứng ra ủng hộ thì phần thắng nghiêng về mình. Tránh thái độ kiêu ngạo, khoe thế hay ỷ lại; chủ động thiện chí, đúng lúc thì việc dễ khép lại tốt đẹp.

Xuất hành / Đi xa

Xuất hành, đi xa hay cầu sự nhìn chung thuận lợi, dễ được vui vẻ và có người tương trợ dọc đường. Là thời tốt để lên đường lập việc, kết giao mở rộng quan hệ. Chỉ cần chuẩn bị chu đáo (Dự cũng nghĩa là dự bị), giữ chừng mực, chớ ham vui sa đà thì hành trình hanh thông.

Muốn hỏi việc của riêng bạn?

Thành tâm gieo một quẻ để nhận luận giải theo đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ hỏi việc của bạn