Quẻ 62: Lôi Sơn Tiểu Quá
雷山小過
Lời quẻ (Thoán từ)
Tiểu Quá: Hanh thông, lợi ở sự giữ chính bền. Nên làm việc nhỏ, không nên làm việc lớn. Như tiếng chim bay để lại: không nên bay vút lên cao mà nên hạ xuống thấp, thế thì rất tốt lành. Cốt lõi là thời của cái nhỏ hơi vượt quá cái lớn một chút — hợp lẽ khi ta khiêm nhường, chịu ở dưới, chớ ham vượt bậc.
Đại tượng
Sấm ở trên núi (Chấn trên Cấn dưới) — tiếng sấm vang nhưng bị núi dội lại nên chỉ vang gần, ấy là Tiểu Quá: cái nhỏ hơi quá mức. Người quân tử xem tượng ấy mà xử sự: cung kính thì nên hơi quá một chút, để tang thì nên bi thương hơi quá một chút, chi dùng thì nên tằn tiện hơi quá một chút — vượt về phía đức, chứ không vượt về phía kiêu.
Tổng luận
Tiểu Quá là thời của những điều nhỏ có phần trội hơn thường lệ, âm nhiều dương ít nên chính lớn khó thành, việc nhỏ lại dễ nên. Đây là quẻ dạy sự chừng mực và biết phận: gặp thời này chớ mưu việc to tát, chớ vươn lên quá cao như con chim bay ngược gió, mà nên hạ mình, cẩn trọng, giữ chính bền. Hơi vượt về khiêm cung, giản dị, thành khẩn thì gặp lành; vượt về tham vọng, phô trương thì gặp nguy. Cát hung nghiêng theo hướng đi: chịu ở dưới, làm việc nhỏ vừa sức thì đại cát; cố ngoi lên, ôm việc lớn thì tai họa. Lời khuyên chung: khiêm nhường, tiết độ, kiên nhẫn tích lũy từng bước nhỏ, đợi thời chứ đừng cưỡng thời.
Sáu hào
- Hào Sơ. Sơ Lục (hào 1, âm): 'Chim bay lấy hung' — chim non ở dưới cùng đã vội bay lên cao là chuốc họa. Khuyên: đầu thời chớ nôn nóng vọt lên, hãy an phận, giữ mình ở chỗ thấp mà tránh tai vạ.
- Hào Nhị. Lục Nhị (hào 2, âm): Vượt qua ông mà gặp bà, không lấn tới vua mà gặp phận bề tôi — không lỗi. Ở giữa, giữ đúng chừng mực, không vượt quá phận mình. Khuyên: cứ đúng lễ, đúng vị trí, nhu thuận trung chính thì được vô cữu.
- Hào Tam. Cửu Tam (hào 3, dương): Không quá đề phòng nó, ắt có kẻ theo sau hại mình — hung. Dương cứng giữa bầy âm mà chủ quan, dễ bị hãm hại. Khuyên: thời tiểu nhân đang trội, phải phòng bị nghiêm cẩn, chớ cậy mạnh mà khinh suất.
- Hào Tứ. Cửu Tứ (hào 4, dương): Không lỗi; không vượt quá mà gặp đúng lúc. Đi thì có nguy, phải răn giữ, chớ dụng, hãy giữ sự bền chính lâu dài. Khuyên: biết dừng đúng chỗ, không hành động vội, thủ vững thì tránh được hại.
- Hào Ngũ. Lục Ngũ (hào 5, âm): Mây dày mà chưa mưa, từ cõi tây của ta; bậc công dùng tên bắn bắt được con thú trong hang. Ở ngôi tôn mà là âm nhu, một mình khó thành mưa lớn, phải cầu người hiền ở dưới giúp. Khuyên: việc lớn chưa đến thời chín, nên biết dùng người, chăm việc nhỏ thiết thực trong tầm với.
- Hào Thượng. Thượng Lục (hào 6, âm): Không gặp mà vượt qua nó, chim bay lìa xa — hung, ấy gọi là tai ương. Ở cuối thời, vượt quá đến cực độ, xa rời lẽ chính. Khuyên: đừng để cái 'hơi quá' biến thành 'quá lố', biết dừng kẻo rước lấy tai họa cả trời lẫn người.
Luận theo lĩnh vực
Công việc / Sự nghiệp
Thời chỉ hợp việc nhỏ, việc thường ngày, cải tiến từng phần; không nên khởi sự lớn, mở rộng hay tranh vị trí cao. Cẩn trọng, chu đáo, làm đúng phận thì suôn sẻ; tham vọng vượt bậc dễ vấp và bị đố kỵ. Hãy tích lũy thành quả nhỏ, chờ thời lớn.
Tình cảm / Hôn nhân
Nên giữ sự chân thành, khiêm nhường và những cử chỉ quan tâm nhỏ hằng ngày hơn là hứa hẹn to tát. Đôi bên cần chấp nhận nhau đúng mực, tránh đòi hỏi quá cao hay cố vượt phận. Hôn nhân bình ổn nếu biết nhún nhường; căng thẳng nếu một bên cố lấn át.
Tài lộc / Tiền bạc
Tài lộc ở mức nhỏ, đến từ chắt chiu, tiết kiệm và việc vừa sức, khó có món lớn đột phá. Nên giữ của, chi tiêu dè sẻn (hơi quá tằn tiện cũng không sao), tránh đầu tư mạo hiểm hay mộng làm giàu nhanh. Góp gió thành bão là hướng đi hợp thời.
Sức khỏe
Chú ý những bất ổn nhỏ, chớ chủ quan để tích lại thành lớn; giữ điều độ trong ăn uống, nghỉ ngơi. Nên phòng ngừa, chăm sóc sớm, tránh gắng sức quá mức. Nếu có dấu hiệu bất thường nên thăm khám chuyên môn kịp thời (đây chỉ là lời tham khảo, không thay chẩn đoán y khoa).
Kiện tụng / Tranh chấp
Không nên đẩy tranh chấp lên lớn; hòa giải, nhượng bộ đúng mực sẽ có lợi hơn kiện tụng dai dẳng. Cố thắng lớn dễ chuốc họa và bị hại ngầm (như hào ba). Giữ mình đúng lý, khiêm nhường, dàn xếp việc nhỏ thì yên.
Xuất hành / Đi xa
Hợp đi gần, đi ngắn, việc nhỏ; không hợp chuyến đi xa, việc trọng đại. Nên 'nghi hạ' — chọn đường an toàn, thấp chắc, tránh phô trương và mạo hiểm. Chuẩn bị kỹ, đề phòng trắc trở dọc đường thì bình an.
Muốn hỏi việc của riêng bạn?
Thành tâm gieo một quẻ để nhận luận giải theo đúng câu hỏi của bạn.
Gieo quẻ hỏi việc của bạn