Kinh Dịch
☰☲
Cát (hanh thông) — quẻ tốt lành về sự hòa hợp, đoàn kết, đồng lòng; thuận cho hợp tác, cưới gả và chung sức làm việc lớn, miễn giữ được lòng chí công vô tư.

Quẻ 13: Thiên Hỏa Đồng Nhân

天火同人

Lời quẻ (Thoán từ)

'Đồng Nhân vu dã, hanh; lợi thiệp đại xuyên, lợi quân tử trinh' — Hòa đồng với người nơi đồng nội thoáng rộng (chí công vô tư, không phe cánh) thì hanh thông, đủ sức vượt sông lớn gian nan, hợp với đạo chính bền của người quân tử. Cốt lõi quẻ: quy tụ lòng người bằng lẽ công chính và tấm lòng rộng mở, chứ không kết bè thiên tư.

Đại tượng

Trời ở trên, Lửa bốc lên hướng về Trời — trên dưới cùng một chí, ấy là tượng Đồng Nhân. Người quân tử xem đó mà phân định rạch ròi từng loài từng vật (loại tộc biện vật): hòa đồng nhưng không xóa nhòa phải trái, đồng mà không a dua.

Tổng luận

Đồng Nhân là quẻ của sự hòa hợp, đoàn kết, chung chí giữa người với người. Trong quẻ chỉ có một hào âm (Lục Nhị) đứng giữa năm hào dương và được cả năm hào dương hướng về, nên là thời quy tụ lòng người, thuận cho việc chung sức làm chuyện lớn, dám vượt gian nan (thiệp đại xuyên). Nhưng muốn 'đồng' được bền thì phải 'đồng nơi đồng rộng' — công tâm, quang minh, không co cụm vào họ hàng phe nhóm (đồng vu tông thì hẹp hòi, đáng tiếc). Giữa quẻ có hào Tam, hào Tứ sinh nghi kỵ tranh giành (giấu quân, trèo tường), cho thấy đường đến hòa hợp khó tránh hiểu lầm và trở ngại. Song hào Ngũ 'trước khóc sau cười', tấm lòng trung chính chân thành dẫu bị cách trở rốt cuộc vẫn gặp được nhau. Lời khuyên: giữ lòng chính trực, chí công vô tư và kiên trì, thì mọi ngăn cách rồi sẽ hóa giải, việc chung ắt thành.

Sáu hào

  • Hào Sơ. Sơ Cửu (hào 1, dương): 'Đồng nhân vu môn, vô cữu' — Hòa đồng với người ngay nơi cửa ngõ, vừa bước ra đã công khai kết giao, chưa vướng tư tình riêng nên không lỗi. Mới khởi sự cần giữ lòng ngay thẳng, giao thiệp quang minh chính đại, chớ vội thiên vị ai.
  • Hào Nhị. Lục Nhị (hào 2, âm — hào chủ của quẻ): 'Đồng nhân vu tông, lận' — Chỉ hòa đồng gói gọn trong họ hàng, phe cánh của mình thì hẹp hòi, đáng tiếc. Tuy trung chính và ứng với Cửu Ngũ, nhưng vì bó vào tư tình một chiều nên chưa đạt được đạo 'đồng' rộng lớn; hãy mở lòng công tâm với muôn người.
  • Hào Tam. Cửu Tam (hào 3, dương): 'Phục nhung vu mãng, thăng kỳ cao lăng, tam tuế bất hưng' — Giấu binh nơi bụi rậm, leo lên gò cao dò xét, ba năm chẳng dám dấy động. Vì muốn tranh Lục Nhị với Cửu Ngũ mà sinh nghi kỵ, mưu toan ngấm ngầm, nhưng thế yếu lý đuối nên không làm nổi. Bài học: bỏ lòng ganh giành và mưu mờ ám thì mới thoát tự khốn.
  • Hào Tứ. Cửu Tứ (hào 4, dương): 'Thừa kỳ dung, phất khắc công, cát' — Trèo lên tường thành toan đánh, nhưng kịp tỉnh ngộ mà không tấn công, nên tốt. Vốn cũng tranh giành (ngăn cách Nhị–Ngũ), song biết dừng lại, quay về lẽ phải, tự sửa mình nên chuyển hung thành cát. Biết lỗi mà lui bước là điều lành.
  • Hào Ngũ. Cửu Ngũ (hào 5, dương — ngôi chí tôn, trung chính): 'Đồng nhân, tiên hào đào nhi hậu tiếu, đại sư khắc tương ngộ' — Người đồng lòng trước còn khóc than vì bị hào Tam, Tứ ngăn trở, sau lại bật cười vì qua đại chiến gian nan rồi cũng gặp được nhau (ứng cùng Lục Nhị). Lòng chân thành trung chính dẫu bị cách trở vẫn tất thắng; kiên tâm ắt sum họp.
  • Hào Thượng. Thượng Cửu (hào 6, dương — cuối quẻ): 'Đồng nhân vu giao, vô hối' — Hòa đồng nơi ngoài thành xa (giao), tuy chưa được thân mật hòa hợp trọn vẹn với ai, nhưng lòng thanh thản, không tranh chấp nên chẳng có gì hối tiếc. Đứng ngoài cuộc giành giật, giữ mình điềm đạm, chí 'đồng' tuy chưa toại nhưng vô hại.

Luận theo lĩnh vực

Công việc / Sự nghiệp

Quẻ rất tốt cho hợp tác, cộng sự, làm ăn chung — nhờ đồng lòng chung chí mà làm nên việc lớn (lợi thiệp đại xuyên). Muốn bền phải công tâm, minh bạch, chọn người cùng lý tưởng chứ không kéo bè kết cánh. Sự nghiệp đang lên nếu biết quy tụ lòng người và nhường nhịn qua giai đoạn nghi kỵ ban đầu.

Tình cảm / Hôn nhân

Tình cảm hanh thông, hợp cho hò hẹn và cưới gả, vì cốt quẻ là 'người tìm đến người', đôi bên hướng về nhau. Tuy có thể có kẻ thứ ba hoặc điều tiếng ngăn trở giữa đường, nhưng nếu chân thành thì 'trước khóc sau cười', cuối cùng vẫn nên duyên (Ngũ ứng Nhị). Chớ hẹp hòi, ghen tuông giữ riêng mà nên rộng lượng, tin nhau.

Tài lộc / Tiền bạc

Tài lộc thuận, nhất là tiền của đến từ hợp tác, góp vốn, làm chung với người đồng chí hướng. Chia sẻ sòng phẳng, công bằng thì lộc dài; tính toán tư lợi, giành phần thì hao tán. Việc hùn hạp phần nhiều có kết quả tốt đẹp.

Sức khỏe

Sức khỏe nhìn chung ổn định, khí huyết điều hòa nhờ trên dưới thông đồng. Quẻ có Ly là Hỏa nên lưu ý các chứng nóng trong, tim mạch, mắt; giữ tinh thần thư thái, tránh nóng giận tranh đua làm hao tổn. Nên nghỉ ngơi điều độ và đi khám bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường, không tự chẩn đoán.

Kiện tụng / Tranh chấp

Kiện tụng, tranh chấp nên chọn hòa giải hơn đối đầu — cốt quẻ chuộng 'đồng' (hòa hợp), lấy công tâm phân xử thì êm. Giữa chừng có thể có bên ngấm ngầm mưu tính gây căng thẳng, nhưng cuối cùng lẽ phải và sự chân thành thắng thế. Càng ôn hòa, minh bạch càng có lợi; cố chấp giành giật chỉ tự khốn.

Xuất hành / Đi xa

Xuất hành, đi xa đều tốt, đúng nghĩa 'lợi thiệp đại xuyên' — vượt sông biển, đường trường đều thuận, nhất là khi đi cùng bạn đồng hành, đối tác. Cầu sự nhờ người giúp dễ thành vì được lòng người quy tụ. Nên đi công khai, đường đường chính chính, chớ lén lút riêng tư.

Muốn hỏi việc của riêng bạn?

Thành tâm gieo một quẻ để nhận luận giải theo đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ hỏi việc của bạn