Quẻ 10: Thiên Trạch Lý
天澤履
Lời quẻ (Thoán từ)
Lý hổ vĩ, bất điệt nhân, hanh — "Xéo lên đuôi cọp mà cọp không cắn người, hanh thông." Lý nghĩa là giẫm bước, là lễ, là cách ứng xử. Đi sau lưng con vật dữ, ở vào chỗ tưởng chừng nguy hiểm, nhưng nhờ giữ đúng lễ độ, hòa nhã mà nhu thuận nên vẫn qua được an lành, hanh thông.
Đại tượng
Trên là Trời (Càn), dưới là Đầm (Đoài): trên dưới phân minh, đó là quẻ Lý. Người quân tử xem tượng ấy mà biện rõ trên dưới, làm cho danh phận rạch ròi, giữ yên chí hướng của lòng dân. Biết mình đang đứng ở đâu, ứng xử đúng lễ thì tự khắc yên ổn.
Tổng luận
Lý là quẻ nói về sự giẫm bước trên đường đời và cách giữ lễ trong ứng xử. Đoài mềm mỏng ở dưới đi theo Càn cương cường ở trên, ví như kẻ yếu đi sau lưng cọp mà vẫn bình an nhờ khéo léo, khiêm hòa. Đây là quẻ tương đối tốt: thời thế có phần nguy hiểm, phải bước đi thận trọng, nhưng nếu giữ đúng lễ nghĩa, biết phận trên dưới thì hanh thông. Bài học cốt lõi là biết mình biết người, lấy nhu thắng cương, không liều lĩnh cũng không hèn nhát. Cứ đi đúng đường ngay thẳng, giữ thái độ chừng mực thì dù chỗ hiểm cũng hóa an.
Sáu hào
- Hào Sơ. Sơ Cửu (hào 1, dương): 'Tố lý, vãng vô cữu' — cứ giữ nếp mộc mạc giản dị mà đi tới thì không lỗi. Ở địa vị thấp, giữ tâm trong sạch, an phận làm điều mình vốn có, đừng chạy theo phú quý xa hoa thì bước đi thảnh thơi, không vướng tai họa.
- Hào Nhị. Cửu Nhị (hào 2, dương): 'Lý đạo thản thản, u nhân trinh cát' — đường đi bằng phẳng, người ẩn dật giữ chính bền thì tốt. Lòng điềm đạm, không tranh giành, giữ mình ngay thẳng và yên tĩnh thì con đường trước mặt rộng rãi, cát lành.
- Hào Tam. Lục Tam (hào 3, âm): 'Miễu năng thị, bả năng lý, lý hổ vĩ điệt nhân, hung' — chột mà tưởng thấy rõ, què mà tưởng đi được, xéo đuôi cọp bị cắn, hung. Hào âm yếu lại ở ngôi dương, tài hèn mà ham làm việc lớn, cưỡng sức liều lĩnh nên gặp nguy. Hãy tự lượng sức mình, chớ khoe khoang vượt phận.
- Hào Tứ. Cửu Tứ (hào 4, dương): 'Lý hổ vĩ, sách sách, chung cát' — xéo đuôi cọp mà nơm nớp lo sợ, rốt cuộc tốt. Ở sát bề trên uy nghiêm, đường đi hiểm, nhưng nhờ hết mực thận trọng, biết kính sợ mà dè dặt từng bước nên cuối cùng vẫn được lành.
- Hào Ngũ. Cửu Ngũ (hào 5, dương): 'Quải lý, trinh lệ' — quả quyết mà bước đi, giữ chính nhưng phải đề phòng nguy. Ở ngôi tôn, có quyền quyết đoán, song vì cương mạnh thái quá dễ sinh liều; cần giữ đường ngay thẳng và luôn cảnh giác thì mới khỏi hối.
- Hào Thượng. Thượng Cửu (hào 6, dương): 'Thị lý khảo tường, kỳ toàn nguyên cát' — xem lại suốt chặng đường đã đi, xét kỹ điềm lành dữ; nếu trọn vẹn thì rất tốt. Đến cuối cùng, hãy nhìn lại toàn bộ cách mình đã ứng xử: nếu chu toàn, hợp lễ từ đầu đến cuối thì phúc lớn quay về.
Luận theo lĩnh vực
Công việc / Sự nghiệp
Công việc đang ở giai đoạn phải bước đi thận trọng, có thể có bề trên nghiêm khắc hoặc môi trường cạnh tranh. Giữ đúng lễ độ, khiêm nhường mà kiên định, biết rõ vị trí của mình thì dần thăng tiến. Chớ nôn nóng vượt phận hay ra oai, cứ chắc từng bước sẽ vững.
Tình cảm / Hôn nhân
Chuyện tình cảm cần sự tôn trọng và lễ nghĩa giữa hai bên; hòa nhã, biết nhường nhịn thì êm đẹp. Nếu một bên lấn lướt hay thiếu chừng mực dễ sinh va chạm. Giữ thái độ chân thành, đúng mực thì quan hệ bền lâu.
Tài lộc / Tiền bạc
Tài lộc ở mức ổn định, đến từ sự cần mẫn và giữ chữ tín hơn là may rủi lớn. Không nên đầu tư liều lĩnh, mạo hiểm nơi hiểm địa. Kiên nhẫn tích lũy, làm ăn đúng đạo thì tiền bạc vào đều, hanh thông.
Sức khỏe
Sức khỏe cần chú ý bước đi cẩn thận, đề phòng vấp ngã, chấn thương chân tay hoặc căng thẳng do lo nghĩ. Nên giữ nhịp sinh hoạt điều độ, thư thái tinh thần. Nếu thấy bất ổn nên thăm khám bác sĩ, đừng chủ quan.
Kiện tụng / Tranh chấp
Trong kiện tụng, tranh chấp, phần mình ở thế phải nhún nhường, đối phương có thể mạnh thế hơn. Giữ lẽ phải, cư xử ôn hòa đúng lễ thì tránh được họa lớn, có thể hòa giải. Cứng đầu đối đầu trực diện dễ chuốc bất lợi.
Xuất hành / Đi xa
Xuất hành, đi xa nhìn chung an toàn nếu cẩn thận, đề phòng đường sá trắc trở. Nên chọn thời điểm và bạn đồng hành đáng tin, giữ thái độ nhã nhặn nơi đất khách. Bước đi dè dặt, đúng mực thì thuận lợi, cầu việc dần thành.
Muốn hỏi việc của riêng bạn?
Thành tâm gieo một quẻ để nhận luận giải theo đúng câu hỏi của bạn.
Gieo quẻ hỏi việc của bạn