Quẻ 30: Thuần Ly
離為火
Lời quẻ (Thoán từ)
Nguyên văn: "Ly, lợi trinh, hanh; súc tẫn ngưu, cát" (離,利貞,亨。畜牝牛,吉). Ly là lửa, là sáng, là bám víu nương tựa. Quẻ dạy: giữ được sự chính bền thì hanh thông; nuôi con trâu cái (đức nhu thuận, hiền hòa) mà dùng thì tốt lành. Ý cốt lõi: ánh sáng và tài trí phải nương vào điều chính đáng, mềm mại thuận theo lẽ phải mới bền, chứ không cậy sự chói rực mà nóng nảy.
Đại tượng
Đại Tượng: "Minh lưỡng tác, Ly; đại nhân dĩ kế minh chiếu vu tứ phương" (明兩作,離;大人以繼明照于四方). Hai vầng sáng nối nhau bừng lên, ấy là tượng quẻ Ly. Người quân tử, bậc đại nhân xem đó mà noi giữ đức sáng nối tiếp không dứt, đem trí tuệ và đạo lý soi tỏ khắp bốn phương, lấy sự sáng suốt bền bỉ mà cảm hóa người đời.
Tổng luận
Thuần Ly là quẻ của lửa và ánh sáng, tượng cho trí tuệ, văn minh, sự rực rỡ nhưng cũng dễ bốc cháy chóng tàn. Bản chất quẻ là "bám víu, nương tựa": lửa không tự đứng một mình mà phải bám vào củi, người sáng phải nương vào lẽ chính. Vì thế thời thế này hanh thông nhưng có điều kiện, cát hung tùy ở chỗ giữ được "trinh chính" và đức nhu thuận hay không. Nếu cậy tài, nóng vội, chói lóa quá độ thì dễ rước họa (như hào ba, hào tư); nếu mềm mại, khiêm cung, biết dựa vào chỗ đáng dựa thì đại cát (như hào hai, hào năm). Lời khuyên chung: giữ lòng sáng mà không kiêu, hành xử ôn hòa, nương theo người hiền và lẽ phải, biết tiết chế thì ánh sáng của mình mới soi được lâu dài.
Sáu hào
- Hào Sơ. Sơ Cửu (hào 1, dương): 'Lý thác nhiên, kính chi, vô cữu' — bước chân buổi đầu còn rối loạn ngổn ngang. Đây là lúc khởi sự, dễ vội vàng lộn xộn; nếu giữ được lòng cung kính, thận trọng, chỉnh đốn bước đi thì không lỗi. Khuyên: đầu việc chớ hấp tấp, cẩn trọng nghiêm túc là qua.
- Hào Nhị. Lục Nhị (hào 2, âm): 'Hoàng ly, nguyên cát' — ánh sáng màu vàng, sự tốt lành lớn nhất quẻ. Hào âm đắc trung đắc chính, màu vàng là màu trung hòa; bám vào đạo trung chính nên hưởng đại cát. Khuyên: giữ mực trung dung, ôn hòa đúng đắn thì mọi việc hanh thông rực rỡ.
- Hào Tam. Cửu Tam (hào 3, dương): 'Nhật trắc chi ly, bất cổ phẫu nhi ca, tắc đại điệt chi ta, hung' — mặt trời đã xế bóng. Ánh sáng sắp tàn; không ung dung gõ nhịp mà ca thì lại than thân già cả buồn khổ, đều là hung. Khuyên: gặp lúc suy tàn phải biết an nhiên thuận thời, chớ hoặc buông thả hoặc bi lụy thái quá.
- Hào Tứ. Cửu Tứ (hào 4, dương): 'Đột như kỳ lai như, phần như, tử như, khí như' — đến đột ngột, bùng cháy, lụi tắt rồi bị vứt bỏ. Tượng ngọn lửa dữ bốc lên chớp nhoáng rồi tiêu tan, hung hiểm. Khuyên: nóng nảy hung hăng, cầu tiến quá gấp thì tự thiêu mình; phải biết kiềm chế, chớ liều lĩnh bốc đồng.
- Hào Ngũ. Lục Ngũ (hào 5, âm): 'Xuất thế đà nhược, thích ta nhược, cát' — nước mắt tuôn như mưa, lo buồn than thở, nhưng lại tốt. Hào âm ở ngôi tôn, biết lo sợ đau đáu, khiêm nhượng nên chuyển nguy thành cát. Khuyên: ở địa vị cao mà giữ lòng lo xa, biết đau đáu điều phải, khiêm cung thì được tốt lành.
- Hào Thượng. Thượng Cửu (hào 6, dương): 'Vương dụng xuất chinh, hữu gia chiết thủ, hoạch phỉ kỳ xú, vô cữu' — vua ra quân chinh phạt, được khen; chỉ trừ kẻ cầm đầu, không bắt vạ đám tùy tòng thì không lỗi. Ánh sáng lên tột cùng, dùng uy để trừ ác nhưng phải có chừng mực. Khuyên: khi phải cứng rắn dẹp loạn, hãy nhắm đúng gốc, khoan dung với số đông, chớ giết lầm tràn lan.
Luận theo lĩnh vực
Công việc / Sự nghiệp
Công việc có thể rực rỡ, hợp với nghề dùng trí tuệ, văn hóa, chữ nghĩa, ánh sáng, kỹ thuật. Tuy nhiên thành bại phụ thuộc việc bạn nương vào ai và có giữ được sự chính đáng, kiên trì hay không. Chớ nóng vội phô trương, hãy dựa vào cấp trên hiền minh và cộng sự đáng tin, giữ đức khiêm hòa thì sự nghiệp sáng bền.
Tình cảm / Hôn nhân
Tình cảm nồng nhiệt, dễ bùng cháy mạnh mẽ nhưng cũng dễ chóng nguội nếu thiếu sự vun đắp. Quẻ nhấn mạnh 'bám víu nương tựa', nên hai người cần thật lòng nương vào nhau, mềm mỏng thuận hòa (đức con trâu cái). Tránh nóng giận bốc đồng, biết dịu dàng nhường nhịn thì tình duyên bền đẹp.
Tài lộc / Tiền bạc
Tài lộc có phần sáng sủa, cơ hội đến nhanh nhưng cũng dễ tan như lửa rơm nếu không giữ. Nên tiến thủ vừa phải, đầu tư thận trọng, tránh phô trương liều lĩnh kẻo tiền vào nhanh ra cũng nhanh. Giữ chính đáng, biết dựa vào chỗ vững chắc thì mới tích lũy được lâu dài.
Sức khỏe
Quẻ thuộc Hỏa, ứng với tim, mắt, huyết áp, tinh thần dễ nóng nảy bồn chồn. Nên giữ lòng thư thái, tránh căng thẳng, làm việc quá độ hay thức khuya khiến 'lửa' bốc lên. Đây là lời nhắc nhở giữ điều hòa, nghỉ ngơi hợp lý; nếu có dấu hiệu bất thường hãy đi khám bác sĩ, không nên tự suy đoán.
Kiện tụng / Tranh chấp
Kiện tụng tranh chấp lúc này dễ căng thẳng, bùng lên gay gắt như lửa. Không nên đối đầu nóng nảy, nên giữ sự sáng suốt, minh bạch, lấy lẽ phải và thái độ ôn hòa mà giải quyết. Nếu ở thế phải cứng rắn (như hào sáu) thì nhắm đúng trọng tâm, khoan dung phần còn lại, tránh làm lớn chuyện thì mới vẹn toàn.
Xuất hành / Đi xa
Xuất hành, đi xa nhìn chung thuận lợi, hợp việc giao tiếp, học hỏi, mở mang. Tuy vậy cần chuẩn bị chu đáo, tránh đi trong lúc nóng vội hoặc tâm trạng bức bối. Chọn thời điểm sáng sủa, có bạn đồng hành đáng tin nương tựa, giữ lòng bình tĩnh thì hành trình hanh thông.
Muốn hỏi việc của riêng bạn?
Thành tâm gieo một quẻ để nhận luận giải theo đúng câu hỏi của bạn.
Gieo quẻ hỏi việc của bạn