Kinh Dịch
☵☷
cat

Quẻ 8: Thủy Địa Tỷ

水地比

Lời quẻ (Thoán từ)

Tỷ: Tốt lành. Hãy bói lại từ đầu để xét cho kỹ — nếu có đủ đức lớn (nguyên), lâu bền (vĩnh) và chính đính (trinh) thì không lỗi. Kẻ đang bất an chưa yên sẽ tìm đến quy tụ; nhưng ai đến sau, chần chừ chậm trễ thì gặp xấu. Cốt lõi quẻ nói về sự thân gần, gắn bó, liên kết người với người — muốn bền thì phải chọn đúng người và đến cho kịp lúc.

Đại tượng

Nước ở trên mặt đất, thấm vào lòng đất khít khao không kẽ hở, ấy là tượng quẻ Tỷ. Người quân tử xem đó mà dựng xây muôn nước, thân ái với các chư hầu — nghĩa là biết quy tụ lòng người, lấy sự chân thành gắn kết trên dưới thành một khối.

Tổng luận

Tỷ là quẻ của sự đoàn kết, thân gần và nương tựa lẫn nhau — một khối Khôn nhu thuận ở dưới cùng hướng về một hào dương cương ở ngôi vị chí tôn (hào 5), như muôn dân quy về một minh chủ. Đây vốn là quẻ tốt, thời của hợp lực và liên kết, hễ tụ được lòng người thì việc gì cũng thành. Tuy nhiên cái tốt ấy có điều kiện: phải thành tâm, phải chọn đúng người đáng gắn bó, và phải đến cho kịp thời — kẻ đến sau, do dự chậm chân thì mất phần. Lời khuyên chung là hãy chủ động tìm về chỗ nương tựa quang minh chính đại, lấy lòng thành làm gốc, đừng gắn bó với kẻ bất chính cũng đừng để lỡ thời cơ. Một mình khó đứng vững, biết hòa vào tập thể đúng đắn thì được che chở và hanh thông.

Sáu hào

  • Hào Sơ. Sơ Lục (hào 1, âm): 'Có lòng thành mà thân gần thì không lỗi; lòng thành đầy ắp như đầy vò, cuối cùng còn được cái tốt bất ngờ.' Khởi đầu sự gắn bó cốt ở chữ thành thật — cứ chân thành trọn vẹn thì phúc lành tự đến, kể cả từ nơi không ngờ tới.
  • Hào Nhị. Lục Nhị (hào 2, âm): 'Thân gần tự bên trong, giữ chính thì tốt.' Ở giữa nội quái, trung chính, ứng hợp với hào 5, tự trong lòng mà hướng về chỗ đáng theo. Lời khuyên: giữ khí tiết, gắn bó có phẩm giá, đừng đánh mất mình để chạy theo cầu cạnh người.
  • Hào Tam. Lục Tam (hào 3, âm): 'Thân gần nhầm kẻ chẳng ra người.' Hào âm bất trung bất chính, chung quanh toàn kẻ không đáng nương. Đây là điềm đáng lo: chọn sai bạn, gắn bó nhầm người thì tổn hại. Hãy tỉnh táo xét lại vòng quan hệ của mình.
  • Hào Tứ. Lục Tứ (hào 4, âm): 'Thân gần với người bên ngoài, giữ chính thì tốt.' Hào này hướng lên nương theo hào 5 hiền minh ở trên, thuận và hợp đạo. Khuyên: công khai đi theo bậc chính đáng, thẳng thắn mà bền lòng thì được lợi.
  • Hào Ngũ. Cửu Ngũ (hào 5, dương): 'Thân gần quang minh chính đại. Vua đi săn chỉ vây ba mặt, thả cho con thú phía trước chạy; người trong ấp chẳng phải phòng bị — tốt.' Đây là hào chủ của quẻ, tượng bậc minh chủ độ lượng, dùng đức thu phục, thuận thì nhận, đi thì không ép. Lấy sự rộng lượng chính trực mà quy tụ lòng người, tốt lành bậc nhất.
  • Hào Thượng. Thượng Lục (hào 6, âm): 'Thân gần mà không có đầu mối, xấu.' Ở tận cùng quẻ, đến quá muộn, không tìm được chỗ dựa và cũng không người dẫn dắt — ứng với lời 'kẻ đến sau thì xấu'. Bài học: chớ chần chừ do dự, lỡ thời cơ gắn kết thì cô độc và bất lợi.

Luận theo lĩnh vực

Công việc / Sự nghiệp

Thời của hợp tác và tập thể, một mình khó thành, biết quy tụ và nương vào bậc lãnh đạo chính trực thì công việc hanh thông. Nên chủ động tìm về nhóm, tổ chức hay cấp trên đáng tin để cùng làm. Chọn đúng người đồng hành và ra tay sớm là mấu chốt; chậm chân hoặc gắn với phe nhóm sai lầm sẽ hỏng việc.

Tình cảm / Hôn nhân

Quẻ Tỷ nói về sự gần gũi, gắn bó nên rất lợi cho tình duyên và hôn nhân, chủ về đoàn tụ, hòa hợp, nương tựa nhau. Điều cốt yếu là chân thành và đến với nhau đúng lúc, đừng chần chừ để lỡ người tốt. Cần chọn đúng đối tượng; nếu gắn bó nhầm người không xứng (như hào 3) thì nên tỉnh táo dừng lại.

Tài lộc / Tiền bạc

Tài lộc khá, nhất là khi làm ăn chung, góp vốn, dựa vào quan hệ và tập thể tin cậy. Của cải đến từ sự liên kết và uy tín, không phải từ đơn độc bon chen. Giữ chữ tín, minh bạch với người cùng hội thì tiền bạc bền; hùn hạp với kẻ bất chính thì dễ hao tổn.

Sức khỏe

Nhìn chung ổn định, có người thân bên cạnh chăm sóc, nương tựa là điềm lành cho việc dưỡng bệnh. Nên tìm đến thầy thuốc, cơ sở y tế đáng tin cậy và nghe theo hướng dẫn, đừng tự chịu đựng một mình. Đây chỉ là luận theo quẻ, không thay cho chẩn đoán y khoa; có vấn đề cần đi khám cụ thể.

Kiện tụng / Tranh chấp

Quẻ chủ hòa hợp, thân thiện nên rất nên hòa giải, dàn xếp ổn thỏa thay vì kiện tụng đến cùng. Nếu biết nhún nhường, tìm người trung gian có uy tín đứng ra thì mọi việc êm đẹp. Cố chấp tranh chấp, ra tay muộn hoặc đơn độc đối đầu thì bất lợi.

Xuất hành / Đi xa

Đi xa thuận lợi, nhất là khi có bạn đồng hành hoặc đến nơi có người quen, người thân đón đợi. Nên đi sớm, đi cùng nhóm, tránh lẻ loi một mình. Cầu việc gì cũng nên nhờ cậy đúng người dẫn dắt; chần chừ để trễ thời cơ thì mất phần lợi.

Muốn hỏi việc của riêng bạn?

Thành tâm gieo một quẻ để nhận luận giải theo đúng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ hỏi việc của bạn