Quẻ 39: Thủy Sơn Kiển
水山蹇
Lời quẻ (Thoán từ)
Kiển: lợi về Tây Nam, không lợi về Đông Bắc; lợi được gặp bậc đại nhân; giữ chính bền thì tốt (Kiển: lợi Tây Nam, bất lợi Đông Bắc, lợi kiến đại nhân, trinh cát). Kiển nghĩa là gian nan, khập khiễng, bước đi vấp váp — trên là nước hiểm (Khảm), dưới là núi cao (Cấn) chặn đường, gặp hiểm mà dừng lại. Cốt lõi que dạy: gặp bước khó thì nên tìm nơi bằng phẳng dễ đi (Tây Nam), tránh chốn cheo leo hiểm trở (Đông Bắc), cậy nhờ người hiền và giữ lòng ngay thẳng thì hóa lành.
Đại tượng
Trên núi có nước là tượng quẻ Kiển; nước đọng lưng chừng núi, đường hiểm khó qua. Người quân tử xem tượng ấy mà quay lại xét mình, sửa đức của bản thân (phản thân tu đức) — gặp trắc trở đừng vội trách người hay trách trời, mà soi lại chính mình để bồi đắp đức hạnh.
Tổng luận
Kiển là quẻ của gian nan, bế tắc, đường đi lắm chông gai như người què phải lê bước qua núi hiểm. Đây là thời vận không thuận, càng tiến tới càng mắc nạn, nên bản chất quẻ là hung, song trong hung vẫn có lối thoát nếu biết cách xử. Ba chìa khóa để hóa giải là: dừng lại đúng lúc thay vì liều lĩnh xông pha, quay về hợp sức với người thân tín, và tìm bậc cao minh (đại nhân) để nương tựa dẫn đường. Quẻ cũng nhắc phải quay vào tự sửa mình, vì nhiều bế tắc bên ngoài bắt nguồn từ khiếm khuyết bên trong. Giữ được chính đạo, kiên nhẫn chờ thời thì gian nan rồi cũng qua và hậu vận sáng tốt. Cấm kỵ lớn nhất lúc này là nôn nóng, đơn thương độc mã và cố đấm ăn xôi.
Sáu hào
- Hào Sơ. Sơ Lục (hào 1, âm): Đi tới thì mắc nạn, ở lại thì được khen (vãng kiển, lai dự). Ngay từ đầu gặp thời khó, chớ vội xông lên; biết dừng, biết chờ đợi mới là khôn ngoan và được người trọng.
- Hào Nhị. Lục Nhị (hào 2, âm): Bề tôi của vua gặp gian nan chồng chất, chẳng phải vì lợi riêng thân mình (vương thần kiển kiển, phi cung chi cố). Ở vị trung chính, dấn thân gánh việc chung dù muôn vàn khó nhọc; lòng son vì đại cuộc, không tính thiệt hơn cá nhân thì dẫu vất vả vẫn đáng trọng.
- Hào Tam. Cửu Tam (hào 3, dương): Đi tới thì mắc nạn, nên quay trở về (vãng kiển, lai phản). Là hào dương làm chỗ dựa cho các hào âm dưới, nếu liều tiến sẽ sa hiểm; quay về giữ lấy nội bộ, được người dưới mừng đón mới yên.
- Hào Tứ. Lục Tứ (hào 4, âm): Đi tới thì mắc nạn, quay lại thì liên kết được (vãng kiển, lai liên). Một mình tiến lên sức mỏng khó thành; hãy lui về kết nối, chung lưng đấu cật với người đồng cảnh để cùng vượt khó.
- Hào Ngũ. Cửu Ngũ (hào 5, dương): Nạn lớn, nhưng bạn bè kéo đến giúp (đại kiển, bằng lai). Ở ngôi tôn quý mà gặp gian nan bậc nhất; nhờ đức trung chính nên cảm được lòng người, bạn hữu và người hiền tìm đến hợp sức cùng gỡ nạn.
- Hào Thượng. Thượng Lục (hào 6, âm): Đi tới thì mắc nạn, nhưng quay về lại được thành quả lớn, tốt lành; lợi gặp bậc đại nhân (vãng kiển, lai thạc, cát, lợi kiến đại nhân). Đến cuối thời gian nan, chớ bỏ đi xa mà nên quay về góp sức cứu nạn chung; gặp được người lớn dẫn dắt thì công lớn thành, hung hóa cát.
Luận theo lĩnh vực
Công việc / Sự nghiệp
Công việc đang vào giai đoạn bế tắc, nhiều rào cản và trở lực, tiến lên dễ vấp váp thất bại. Đây không phải lúc mở rộng hay liều lĩnh, mà nên tạm dừng, củng cố nội bộ và tìm quý nhân, cấp trên có kinh nghiệm để nương tựa. Kiên nhẫn xét lại phương pháp, chờ thời điểm thuận hơn thì mới nên hành động.
Tình cảm / Hôn nhân
Đường tình gặp trắc trở, có ngăn cách, hiểu lầm hoặc hoàn cảnh khách quan cản trở đôi bên. Càng thúc ép, đòi hỏi càng thêm căng thẳng; nên bình tĩnh, quay lại tự soi xét bản thân và chân thành hàn gắn. Nhờ người thân tín làm cầu nối, giữ lòng thủy chung thì qua cơn khó sẽ bền chặt hơn.
Tài lộc / Tiền bạc
Tài lộc thời điểm này khó khăn, thu vào trắc trở, dễ hao hụt hoặc bị vướng nợ nần, đọng vốn. Không nên đầu tư mạo hiểm, vay mượn lớn hay mở rộng làm ăn lúc này. Thu vén, giữ gìn vốn liếng và chờ vận thông hơn là cách giữ tiền khôn ngoan.
Sức khỏe
Sức khỏe cần lưu tâm, dễ mệt mỏi kéo dài, bệnh dai dẳng khó dứt hoặc liên quan chân tay, xương khớp, đi lại. Nên nghỉ ngơi, tránh gắng sức và đi khám sớm để yên tâm; chớ chủ quan xem nhẹ. Kiên trì điều dưỡng, giữ tinh thần vững thì tình hình dần cải thiện.
Kiện tụng / Tranh chấp
Kiện tụng, tranh chấp lúc này bất lợi và dây dưa kéo dài, khó phân thắng bại nhanh. Đối đầu cứng rắn chỉ thêm hao tổn; nên tìm cách hòa giải, lùi một bước và nhờ người có uy tín, am hiểu đứng ra dàn xếp. Giữ lẽ phải, nhẫn nhịn đúng lúc thì mới mong thoát cảnh rối ren.
Xuất hành / Đi xa
Xuất hành, đi xa thời điểm này nhiều trắc trở, dễ gặp cản đường, trục trặc hoặc hiểm nguy, nhất là hướng Đông Bắc. Nếu buộc phải đi thì nên chọn hướng Tây Nam, đi cùng người đồng hành tin cậy và chuẩn bị kỹ. Việc chưa gấp thì nên hoãn lại, chờ lúc thuận lợi hơn hãy khởi hành.
Muốn hỏi việc của riêng bạn?
Thành tâm gieo một quẻ để nhận luận giải theo đúng câu hỏi của bạn.
Gieo quẻ hỏi việc của bạn