Quẻ 60: Thủy Trạch Tiết

Sáu hào

• Hào Sơ. Hào Sơ (Sơ Cửu — dương): 'Không ra khỏi sân ngõ, không lỗi.' Ở dưới cùng, biết giữ mình, chưa phải lúc hành động thì nên yên lặng ở trong, cẩn trọng lời ăn tiếng nói. Biết khi nào nên dừng, chưa vội ra ngoài thì tránh được sai lầm.
• Hào Nhị. Hào Nhị (Cửu Nhị — dương): 'Không ra khỏi cửa sân, hung.' Đã đến lúc nên hành động mà vẫn co mình chần chừ, tiết chế quá độ thành lỡ thời cơ. Lời khuyên ngược với hào Sơ: gặp thời phải biết bước ra, do dự cố thủ sẽ mất dịp tốt.
• Hào Tam. Hào Tam (Lục Tam — âm): 'Không biết tiết chế thì than thở, không ai trách được.' Âm nhu ở vị bất chính, phóng túng buông thả, tiêu pha vô độ nên chuốc lấy sầu muộn. Hậu quả tự mình gây ra thì không nên oán ai; hãy tự sửa, biết kiềm chế lại.
• Hào Tứ. Hào Tứ (Lục Tứ — âm): 'An với tiết độ, hanh thông.' Âm nhu đắc chính, thuận theo trên, giữ tiết chế một cách tự nhiên thoải mái chứ không gượng ép. Tiết độ mà an vui, thuận đạo thì mọi việc trôi chảy — đây là tiết chế đúng cách.
• Hào Ngũ. Hào Ngũ (Cửu Ngũ — dương): 'Ngọt ngào với tiết độ, tốt; đi tới có sự đáng khen.' Dương cương trung chính, ở ngôi tôn, tự mình làm gương tiết chế mà không khắc khổ nên người người mến phục. Là mẫu mực của tiết độ vừa phải: chủ động, ôn hòa thì tiến tới được ca ngợi.
• Hào Thượng. Hào Thượng (Thượng Lục — âm): 'Tiết chế đến khổ sở, giữ mãi thì hung, nhưng biết hối thì hết lỗi.' Ở cực trên, tiết chế quá mức thành hà khắc gò bó, cố chấp giữ lối ấy sẽ hung. Tuy vậy nếu biết ăn năn nới lỏng thì tai họa tiêu tan; đừng ép mình và người đến mức cùng cực.

Luận theo lĩnh vực